14 ژوئن 2024 - بیماری کبد چرب(بیماری کبد استئاتوتیک، به اختصار SLD) به طور فزاینده ای باعث نارسایی کبد که یک اندام حیاتی در بدن است، می شود. یک تیم به رهبری محققان موسسه فیزیولوژی متابولیک در دانشگاه هاینریش هاینه دوسلدورف (HHU) با همکاری مرکز دیابت آلمان(DDZ) ، و چند موسسه ی دیگر در آلمان اکنون کشف کرده اند که یک اسید چرب اشباع شده در رگ های خونی منجر به تولید مولکول سیگنالینگ به نام SEMA3A می شود که "منافذ" رگ های خونی را می بندد. این امر مانع از انتقال چربی از کبد به بافت چربی می شود. محققان در مجله ی Nature Cardiovascular Research، گزارش دادند که با مهار SEMA3A، این منافذ دوباره باز می شوند و چربی در کبد کاهش می یابد.

به طور خاص،SLD  مرتبط با اختلال متابولیک(به اختصار MASLD) می تواند به دلیل عوامل نامطلوب سبک زندگی مانند رژیم غذایی پر انرژی و ورزش کم، ایجاد شود. این بیماری در حال حاضر حدود یک سوم از مردم را در سراسر جهان تحت تاثیر قرار داده است. در ابتدا،MASLD  اثرات پاتولوژیک ندارد، اما می تواند به التهاب کبد تبدیل شود. در دراز مدت، این ممکن است منجر به سیروز کبدی، نارسایی کبد یا حتی سرطان کبد شود. هیچ روش جایگزینی مانند دیالیز برای نارسایی کلیه وجود ندارد که بتواند عملکرد کبد را در درازمدت کنترل کند. افراد مبتلا به MASLD در معرض خطر بالایی هستند و ممکن است تنها با پیوند کبد درمان شوند.

علاوه بر این، افراد مبتلا به MASLD در معرض افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع 2 یا مرگ در اثر بیماری های قلبی عروقی هستند. چاقی با ابتلا به MASLD مرتبط است، اما همه افراد چاق تحت تأثیر قرار نمی گیرند و برعکس، افراد لاغر نیز می توانند به این بیماری مبتلا شوند.

علل مولکولی ایجاد MASLD به طور کامل شناخته نشده است. تیمی از محققان اکنون جنبه مهمی را کشف کرده‌اند که چگونگی توسعه MASLD را توضیح می‌دهد.

نقش اصلی را منافذی(پنجره به لاتین fenestrae) در سلول های اندوتلیال عروق خونی ایفا می کنند که از طریق آن مواد بین سلول های کبد و خون مبادله می شود. کبد از این پنجره های کوچک برای آزاد کردن ذرات چربی اضافی به بافت چربی از طریق جریان خون استفاده می کند. محققان کشف کردند که این پنجره ها توسط مکانیزمی بسته می شوند که در آن مولکول سیگنال دهندهSEMA3A (سمافورین-3آ) نقش مرکزی را بازی می کند. این مولکول زمانی در رگ های خونی تولید می شود که سلول های اندوتلیال بیش از حد در معرض اسید چرب اشباع شده ی «اسید پالمیتیک» قرار گیرند.

دکتر سیدنی بالکنهول از موسسه فیزیولوژی متابولیک در HHU و DDZ، اولین نویسنده این مطالعه، گفت: ما با استفاده از میکروسکوپ الکترونی روبشی مشاهده کردیم که این "پنجره های کوچک" در کوچکترین رگ های خونی در کبد موش های مبتلا به کبد چرب و دیابت نوع 2، بسته شدند.

دکتر دانیل ابرهارد، نویسنده اول دیگر این مقاله، ‌افزود: "ما همچنین توانستیم اثر مولکول سیگنال دهندهSEMA3A  را با مهار آن معکوس کنیم و کبد را چربی‌زدایی کنیم و در نتیجه عملکرد آن را دوباره بهبود ببخشیم."

نویسنده مسئول این مقاله، پروفسور اکهارد لامرت، رئیس مؤسسه فیزیولوژی متابولیک در HHU و مؤسسه زیست شناسی سلولی عروقی و جزیره ای در DDZ، با ابراز امیدواری از این اکتشافات که ممکن است منجر به یک رویکرد درمانی برای انسان در دراز مدت شود، گفت: ممکن است بتوان از مولکول سیگنالینگ SEMA3A  که ما شناسایی کردیم برای جلوگیری از MASLD و عواقب آن در مراحل اولیه استفاده کرد، با این حال، ابتدا باید فرآیندهای موجود در انسان را با جزئیات بررسی کنیم.

منبع:

https://www.sciencedaily.com/releases/2024/06/240614141842.htm